قال ابن الجوزي ( تلبيس إبليس: 447) ‏عن يحيى بن معاذ يقول: «اجتنب صحبة ثلاثة أصناف من الناس العلماء الغافلين والفقراء المداهنين والمتصوفة الجاهلين».
امام ابن جوزی در کتاب "تلبیس ابلیس" آورده: از يحيي بن معاذ نقل است كه فرمود: «از صحبت سه گروه بپرهيزيد: عالمان غافل، فقيران تملق گو و صوفیان جاهل».

تفسیر سوره همزه

مکی و 9 آیه است.
بسم الله الرحمن الرحیم
آیه ی 9-1:
وَیلٌ لِّكُلِّ هُمَزَةٍ لُّمَزَةٍ وای بر هر غیبت کننده عیبجویی ،
الَّذِی جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ آن ، که مالی گرد کرد و حساب آن نگه داشت
یحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ می پندارد که دارایی اش جاویدانش گرداند
كَلَّا لَینبَذَنَّ فِی الْحُطَمَةِ نه چنین است که او را در حطمه اندازند
وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ و تو چه دانی که حطمه چیست ?
نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ آتش افروخته خداست ،
الَّتِی تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ که بر دلها غلبه می یابد
إِنَّهَا عَلَیهِم مُّؤْصَدَةٌ و از هر سو در میانشان گرفته است ،
فِی عَمَدٍ مُّمَدَّدَةٍ در شعله هایی برافراشته
« وَیلٌ لِّكُلِّ هُمَزَةٍ لُّمَزَةٍ» کسی که با عمل و سخنش مردم را عیب جویی می کند و به آن ها طعنه می زند عذاب سخت و هلاک کننده ای در پیش دارد. «هّماز» کسی است که با اشاره و عمل مردم را مورد عیب جویی قرار می دهد و به آن طعنه می زند. « لّماز» کسی است که با گفتار خود از مردم عیب می گیرد.
« الَّذِی جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ» چنین طعنه زنی هدف و اراده ای جز جمع آوری مال و شمردن آن و رشک بردن به آن ندارد، و علاقه ای به انفاق مال در راه های خیر و برقرار داشتن پیوند خویشاوندی و امثال آن ندارد. « یحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ» چنین کسی به سبب نادانی اش گمان می برد که مالش او را در دنیا برای همیشه ماندگار می کند، بنابراین تلاش و رنج او در بیشتر کردن و رشد دادن مالش می باشد و گمان می برد این کار عمرش را بیشتر خواهد کرد.
« كَلَّا لَینبَذَنَّ فِی الْحُطَمَةِ؛ وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ» نه! به یقین در دوزخ خردکننده و درهم شکننده انداخته خواهد شد. و تو چه می دانی که خردکننده چیست؟ « نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ؛ الَّتِی تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ» آتشی که افروزه و هیزم آن مردم و سنگ ها هستند و از بس که شدید است از جسم ها می گذرد و به دل ها می رسد. و با وجود گرمای شدیدش در آن زندانی و گرفتار هستند و از بیرون آمدن از آن تا امید می باشند. بنابراین فرمود:« إِنَّهَا عَلَیهِم مُّؤْصَدَةٌ؛ فِی عَمَدٍ مُّمَدَّدَةٍ » درهای دوزخ به روی آن ها بسته شده و آن سوی درها ستون های درازی است تا از آن بیرون نیایند. «کُلَّمَا أَرادُوا أَن یَخرُجُوا مِنهَا مِن غَمِ أُعیدُوا فِیهَا» هرگاه بخواهند از غم و اندوهش بیرون بیایند به آن برگردانده می شوند. از خداوند می طلبیم که ما را پناه دهد و از او عفو و عافیت را می طلبیم.
پایان تفسیر سوره همزه

تفسیر راستین (ترجمه تیسیر الکریم الرحمن)، تألیف:علامه شیخ عبدالرحمن بن ناصر السعدی «رحمه الله» متوفای 1376 هجری قمری (1334هجری شمسی)، ترجمه: محمد گل گمشادزهی

مصدر:
دائرة المعارف شبکه اسلامی
islamwebpedia.com