قال ابن الجوزي ( تلبيس إبليس: 447) ‏عن يحيى بن معاذ يقول: «اجتنب صحبة ثلاثة أصناف من الناس العلماء الغافلين والفقراء المداهنين والمتصوفة الجاهلين».
امام ابن جوزی در کتاب "تلبیس ابلیس" آورده: از يحيي بن معاذ نقل است كه فرمود: «از صحبت سه گروه بپرهيزيد: عالمان غافل، فقيران تملق گو و صوفیان جاهل».

در اموري که انسان اختيار انجام دادن و ترک آن را دارد تقسيم و گرفتن سهم به روش قرعه کشي حلال است، و همچنين در امور متعددي که مشابه آن باشد بطورى كه انسان متحير ميشود كه بعضي از آن را انجام داد و يا ترک کرد، و يا چيزي که مستحقاني داشته باشند که هيچيکدام از آنها داراي امتيازي نباشند تا بر ديگران تفاضل يابند، پيغمبر صلي الله عليه و سلّم در مواضع مختلفي از قرعه کشي استفاده مي کردند، او هر گاه به مسافرت مي رفت در بين همسرانش قرعه مي کشيد، به اسم هريک از آنها که قرعه در مي آمد او را با خود به مسافرت مي برد، چنانکه در حديث صحيح از عايشه رضي الله عنها چيزي روايت شده است که بر جايز بودن قرعه کشي دلالت دارد، نه تنها دلالت بلکه جزئي از برنامه هدايت ايشان – صلي الله عليه و سلّم - ميباشد در اموري که بعضي موقع به خاطر مساوات صاحب حقها در درجه استحقاقشان نسبت به آن حقّ محلّ اختلاف واقع مي گرديد.
و همچنين در حديث صحيح از پيغمبر - صلي الله عليه و سلّم – روايت شده است که فرمودند : لو يعلم الناس ما في النداء والصف الأول ، ثم لم يجدوا إلا أن يستهموا لاستهموا عليه ، ولو يعلمون ما في التهجير لاستبقوا إليه ، ولو يعلمون ما في العتمة والصبح لأتوهما ولو حبواً ". رواه البخاري (615) ، ومسلم (437) من حديث أبي هريرة –رضي الله عنه –
يعنى: اگر مردم ثواب آنچه را که در ندا دادن (أذان گفتن) و صف اوّل نماز است درک مي کردند، سپس براي رسيدن به آن چاره اى بجز قرعه كشى نداشتند قرعه کشي مي کردند، و اگر ثواب آنچه را که در تهجير(زود رفتن به مسجد براى اداى نماز فرض) است مي دانستند در آن سبقت ميگرفتند، و اگرثواب آنچه را که درعتمة ( نماز عشاء) و نماز صبح است درک مي کردند خود را به آن مي رساندند حتّي اگر با کشيدن جسمشان بر زمين مي بود. روايت بخاري (615 ) و مسلم (437 ) از حديث ابو هريره رضاي خدا بر او باد.
اينکه پيغمبر صلي الله عليه وسلّم فرموده اند : " اگر مردم آنچه را که در ندا و صف اول است درک مي کردند سپس به جز قرعه کشي نمي نوانستند به آن برسند قرعه کشي مي کردند " منظور از ندا اذان نماز است ومنظور از استهام : قرعه کشي است، و اين بدان معني است که اگر مردم فضيلت اذان و ارزش آن و پاداش بزرگش را مي دانستند، سپس راهي براي رسيدن به آن را نمي يافتند به خاطر کم بودن وقت اذاني بعد از اذان ديگر، يا به خاطر اينکه براي يک مسجد تنها يک نفر اذان مي گويد قرعه کشي مي کردند، و اگر فضيلت صف اول نماز جماعت را مي دانستند و تنها يکبار آن را انجام مي دادند و مکان و جا هم کم مي بود، و همگي نمي توانستند نماز جماعت بخوانند، برايش قرعه مي کشيدند، اين حديث دليل بر ثبوت قرعه کشي است در حقوقي که مردم بسيار برايش جمع شده اند و همه آن را مي خواهند، و معني اينکه فرمودند : اگر آنچه را که در تهجير است درک مي کردند (منظور از تهجير زود رفتن به مسجد براى اداى نماز)، و منظورازعتمة نماز عشاء است، و در اين قسمت از حديث ترغيب و برانگيختن مردم براي حضور در جماعت اين دو نماز است وفضيلت زياد درآنها مي باشد، چون اين دو نماز با کم کردن خواب از ابتدا و انتهاي زمان خواب مشقت بيشتري بر نفس دارند، به همين سبب سنگين ترين نماز بر دوش منافقين هستند. به شرح نووي بر صحيح مسلم ( 4/ 158 ) مراجعه کنيد، خداوند توفيق دهنده و هدايت کننده به سوي راست است.

وصلی الله وسلم علی محمد و علی آله و اتباعه الی یوم الدین
سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت
IslamPP.Com